صفحه اصلی
شبکه های اجتماعی
yahoo google aparat twitter facebook
audio
upload

ابزارک ها

ابزارک

تحلیل تیپ‌شناسانه آراي 18میلیونی منتخب ملت؛

آیا رأی به روحانی فقط رأی به احیای اصلاحات بود؟

 

با مشخّص‌شدن نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری طبق معمول کارشناسان، عناصر سیاسی و احزاب و گروه ها به تحلیل آرای مردم، چیستی و هویّت این رأی پرداختند. امّا آنچه در این دوره امری عجیب به نظر می رسد این است که دو جناح اصلی کشور یعنی اصلاح‌طلبان و اصولگرایان، هر دو سعی در مصادره این رأی دارند. هر دو گروه سعی می کنند با اقامه کردن ادلّه ای اینچنین وانمود کنند که «حسن روحانی» رئیس جمهوری با خاستگاه مورد نظر آنان است و بالتّبع آرای ۵۰٫۷ درصدی وی نیز به این خاستگاه تعلّق دارد. برخی از اصولگرایان با تمرکز بر اوّلین کنفرانس خبری رئیس جمهوری منتخب چنین نتیجه می‌گیرند که آرای به وی در واقع رأی به گفتمان اصولگرایی است. در عوض اصلاح‌طلبان نیز با بزرگنمایی حمایت «سید محمّد خاتمی» از «روحانی» و انصراف «محمّدرضا عارف» در دوره تبلیغات انتخاباتی چنین نتیجه می‌گیرند که آرای مردم به گفتمان اصلاحات روی خوش نشان داده و در توجیه این برداشت اینطور عنوان می کنند که “اعتدال گرایی” بعنوان مهمترین شاخصه های هویّتی تبلیغات «حسن روحانی» از ویژگی های اصلی گفتمان اصلاح طلبی است.

در پاسخ باید گفت که هر دو گروه در حال اشتباه هستند، امّا چرا؟
اوّلاً پاسخ های دقیق و تا حدودی اصولگرایانه رئیس جمهوری طیّ کنفرانس خبری را نمی توان به اقبال مردم مرتبط دانست زیرا این واقعه مربوط به بعد از انتخابات است و «روحانی» طیّ تبلیغات انتخاباتی و در ضمن شعارهایش به چنین رویکردهایی متوجّه نبود بلکه پاسخ هایش بعد از انتخاب با تبلیغاتش متعارض بود. اینکه اصلاح طلبان نیز با منحصر کردن اعتدال گرایی در گفتمان گروه خویش سعی دارند این آرای شکننده را مصادره به نفع کنند نیز جای بسی تعجّب دارد زیرا هویّت اصولگرایی نیز هیچگاه نگفته است که به افراط علاقه دارد. به بیان بهتر اصولگرایان نیز مدّعی مشی اعتدالی هستند و تنها تفاوت بین اصلاح طلبان و اصولگرایان در رابطه با اعتدال؛ تعریف آنها در میدان عمل است.

لذا برای تحلیل صحیح و کیفی آرای انتخابات ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ باید از دو طریق وارد عمل شد، اوّل با تدقیق در آمار رأی پیروز و تیپولوژی رأی‌دهندگان به «روحانی» و دوم با تحلیل هویّت اصلی به نمایش درآمده از «روحانی» طیّ انتخابات، فهمید که مردم به چه شاخصه‌ها و بارزه‌هایی رأی داده‌اند. در ادامه با تلفیق این دو نگرش سعی می شود به یک تحلیلی دقیق دست یازدید.

برای تیپولوژی آرای مردمی باید ابتدا آرا را به دو دسته شامل: آرای گفتمانی (پارادایمی) و آرای غیرگفتمانی تقسیم نمود. اینکه همیشه طیّ انتخابات مختلف تحلیل گران سعی کنند کلّ آرای را به پای گفتمان مطبوع خویش بنویسند کاری از اساس اشتباه است زیرا فقط بخش مشخّص و معیّنی از مردم هستند که بصورت پاردایمی و گفتمانی رأی می دهند. حجم این نوع از آرا بسته به سطح سواد، ضریب نفوذ رسانه ای، اعتقادات شخصی و گروهی، تجارب شخصی و خانوادگی، جوّ عمومی حاکم بر انتخابات و مؤلفّه های دیگر در هر شهر یا منطقه جمعیّتی متفاوت است. بر این اساس می توان ادّعا نمود شهرهای بزرگ که دارای سطح مناسبی از مؤلّفه های بالا هستند عموماً پارادایمی رأی می دهند، مثلاً بخش گسترده ای از رأی تهران بخصوص در مناطق اعیانی شهر و همچنین مناطق مرکزی تا حدود بالایی گفتمانی است، یا بخش قابل توجّهی از آرا در شهر قم یا اصفهان معمولاً چنین است. در واقع باید گفت که آرای مردم از حیث گفتمانی یا غیرگفتمانی بودن در یک طیف مشخّص قرار می گیرد که به شکل زیر می تواند باشد:

طیف آرای مردم (از حیث پاردایمی بودن یا غیرپارادایمی بودن) در مرکز و قلّه آن به سمت آرای کاملاً غیرگفتمانی حرکت می کند؛ بدین معنا که این دست از مردم در انتخاب نامزد مورد نظر با گرفتن یک برآیند استمزاجی از وضعیّت کلّی کشور در داخل و خارج و مشکلات و معایب مختلفِ مدیریتی، سعی می کنند نامزدی را انتخاب نمایند که به نظرشان می آید برای حلّ مسائل جاری کارآمدتر است.

دکتر «حسن روحانی» با کسب ۱۸ میلیون و ۶۱۳ هزار و ۳۲۹ رأی توانست ۵۰٫۷ درصد کلّ آرای رأی‌دهندگان را کسب کند ولی واقعاً چه میزان از این رأی گفتمانی محسوب می‌شود؟ نگاهی به فراوانی رأی پیروز بر حسب صندوق به صندوق مشخّص می‌کند بر عکس ادّعای اصلاح‌طلبان، آرای روحانی بیشتر حاصل اقبال مردم در شهرهای کوچک و روستاها بوده است و اینها مناطقی هستند که بطور عمومی به شکل پاردایمی رأی نمی دهند. وی در مراکز استان هایی مانند تهران حدود ۴۸درصد، در کرج ۵۱درصد، در زنجان که به شکل سنّتی به اصلاحات رأی می دهد ۴۹درصد، در اصفهان ۴۷درصد، در شیراز نیز که عموماً آرای متمایل به اصلاح‌طلبی دارد ۵۹درصد، در مشهد ۳۸درصد، در تبریز ۵۵درصد، در قم ۳۸درصد، در قزوین ۵۱درصد و در رشت ۵۸درصد کلّ آرا را به دست آورد. این در حالی بود که در شهرستان‌های کوچکی چون اردکان ۶۸درصد، فارسیان ۷۸درصد، سیرجان ۷۲درصد، مرودشت ۶۹درصد، گچساران ۶۰درصد، سوادکوه ۶۱درصد، نور ۶۷درصد، مشکین‌شهر ۶۸درصد، مرند ۶۹درصد و سبزوار ۵۷درصد آرا را توانست کسب کند. بدین‌ترتیب «روحانی» کاهش رأی در شهرهای بزرگ‌تر را با افزایش رأی در شهرهای کوچک و دورافتاده‌تر استان‌ها جبران نمود.

در دو دوره پیش آرای این دست مناطق به «محمود احمدی‌نژاد» رسید و رأی به شعارهای اصولی «احمدی‌نژاد» در رابطه با شکستن انحصارات مدیریتی یک طبقه سیاسی خاص، از بین بردن مدیریت متمرکز در تهران، مبارزه با فساد و تبعیض، توجّه به مناطق محروم و مستضعف، ساده‌زیستی و مردمی بودن وی و توجّه به آرمان های امام راحل(ره) و انقلاب اسلامی بود. چند سال پیش این «احمدی‌نژاد» بود که توانست بخش عظیمی از آرای شهرهای کوچک و روستاها را به خودش اختصاص دهد و آنچه باعث شد اینبار این اقبال متوجّه «روحانی» شود برآمده از شرایط فعلی کشور بود.

متأسّفانه این تفکّر که بخش عظیمی از مشکلات معیشتی کشور برآمده از تحریم ها و فشارهای بین المللی است در کشور به یک اپیدمی تبدیل شده و این موضوع چیزی بود که «روحانی» بطور خاص روی آن دست گذاشت. به همین موازات که این تئوری در مناطق کمتر پیشرفت یافته بیشتر مورد قبول مردم واقع شده بود در مناطق شهری و پیشرقت یافته کمتر پذیرفته شده بود زیرا این قشر شهری علاوه بر تحریم، مدیریت ناکارآمد دولت فعلی و البتّه پرداختن به حواشی را نیز در مشکلات اقتصادی مؤثّر می دانستند. از این رهگذر آرای «روحانی» در مقایسه با مناطق کوچک تر در شهرها با سکته روبرو شد.

وی با نشان دادن یک کلید به عنوان نماد حلّ تمام مشکلات توانست با توده های مردمی در اینباره به یک نقطه مشترک برسد، اینکه همه چیز با آمدنش و تغییر سیاست خارجی تغییر خواهد کرد. شاید این جمله وی که: «موضوع تحریم در میان مدت قابل حل است اما نکته مهمتر این است که کسی که رئیس‌جمهور خواهد شد، سوابقش و تفکراتش و راهبردهایش و شعارهایش اولین علامت را به داخل و خارج می‌دهد. این علامت یا علامت اعتدال و عقلانیت و منطق است یا خدای ناکرده علامت افراطی‌گری و تندروی است و کلید این کار در اختیار مردمی است که ۲۴ خرداد پای صندوق‌های رای می‌روند.» (برنامه «انتخاب ایرانی»- شبکه جهانی جام جم)؛ آینه تمام نمای هویّت تبلیغاتی «روحانی» در عرصه سیاست خارجی و تأثیر آن بر اقتصاد داخلی بود.

از طرف دیگر در سطح شعارهای سیاست داخلی آنچه از برنامه های انتخاباتی «روحانی» به فضای جامعه مخابره می شد این نبود که وی مانند کسی مثل «محسن رضایی» دارای برنامه اقتصادی مدوّن است. همچنین «روحانی» مانند کسی چون «محمّدباقر قالیباف» که به کارنامه اجرایی اش تأکید می نمود، به کارنامه اجرایی اش اشارت نمی داد بلکه بیشتر به این موضوع تأکید می کرد که فردی اعتدال گراست و باعث ایجاد آرامش در کشور خواهد شد. از این حیث باید گفت مردم با انتخاب فرد مستقل و غیرجناحی مانند «احمدی نژاد» از پس فشارهای گروهی و مافیایی به دو دولت اخیر، تنش های زیادی را متحمّل شدند. تنش هایی سیاسی- روانی که خود رئیس دولت نیز در دو سال اخیر با حالتی کاملاً ساختارشکن به آن ورود یافت.

مردم از پدید آمدن یک تجربه دیگر مانند فتنه سال ۸۸ هراسان هستند زیرا در حال حاضر به آرامش سیاسی فکر می کنند. «روحانی» نشان داد که بخاطر آشتی با همه گروه ها و جناح ها دیگر چنین مسائلی پیش نخواهد آمد، البتّه همین هم شد زیرا سیاسیون جناحی بعد از انتخابات طوری رفتار کردند که گویی تمام مشکلات، مربوط به تفکر استقلالی و غیرجناحی دولت نهم بوده است. به عبارت دقیق تر بخشی از مردم نخواستند تجربه «سوم تیر ۸۴» را دوباره کلید بزنند زیرا طیّ چند ساله اخیر متوجّه شدند بسیاری از مشکلات بدلیل آشتی ناپذیری گروه های سیاسی با یک فرد مستقل است. شاید بخشی از ۵۰٫۷ درصد آرای «روحانی» به این نتیجه رسیدند که بهتر است بجای انتخاب افراد مستقل به نامزدی رأی دهند که همه گروه ها و جناح ها سر سفره او حاضر شوند، اتّفاقی که انتظار داشتند آرامش سیاسی را به همراه آورد.

با این حال هنوز وزن کشی حجم آرای گفتمانی و غیرگفتمانی سخت است. مسئله واضح تر درباره تیپولوژی آرای «روحانی» این است که مناطق با اکثریت مطلق سنّی نشین، اقبال تقریباً یکدستی به وی نشان دادند. در پی دوره های مختلف این دست صندوق ها بر اثر تبلیغات سوء خارجی و داخلی چنین تصوّر می کنند که یک نامزد اصلاح طلب بیتشر به مطالبات قشری و قومی آنها توجّه خواهد نمود. رأی اهل تسنّن در کشور در مناطقی چون شمال استان «گلستان»، شرق استان خراسان رضوی، بخش اعظم استان «سیستان و بلوچستان»، غرب و شمال غرب کشور به شکل یک سامانه شبکه ای عمل می کند. این سامانه شبکه ای در دوره قبلی ریاست جمهوری اقبال گسترده ای به «موسوی» نشان داد و در این دوره این اقبال یکپارچه‌تر و گسترده تر نصیب «حسن روحانی» شد تا جایی که در بعضی از صندوق ها این حدّ از یکپارچگی به بالای ۹۰درصد تا گاهی ۹۷درصد رسید. خیلی مشخّص نیست ولی برخی کارشناسان بر اساس جمعیّت تخمینی اهل تسنّن در کشور ظرفیت این شبکه رأی را چیزی حدود چهار تا پنج میلیون رأی حدس می زنند. در همین رابطه «روحانی» توانست در توابع شمالی استان «گلستان» مانند گنبد کاووس ۶۹درصد، مروتپّه ۸۳درصد، بندرترکمن ۷۸درصد و آق‌قُلا ۷۰درصد کلّ آرا و در توابع سه استان غربی «آذربایجان غربی»، «کردستان» و «کرمانشاه» مانند پیرانشهر ۷۹درصد، سردشت ۷۹درصد، مهاباد ۸۰درصد، بانه ۸۱درصد، سقّز ۷۸درصد، مریوان ۷۳درصد، پاوه ۷۵درصد، دیواندرّه ۷۳درصد و گیلان‌غرب ۶۵درصد کلّ آرا و در توابع استان «سیستان و بلوچستان» مانند سراوان ۸۴درصد، خاش ۸۴درصد، زابل ۸۶درصد و نیک‌شهر ۸۴درصد کلّ آرا و در توابع شرقی «خراسان رضوی» مانند خواف ۷۱درصد و تایباد ۶۶درصد کلّ آرا را بدست آورد.

بنابر این در نهایت باید گفت آن بخش از آرای گفتمانی اصلاح طلبان که با انصراف «عارف» به سمت «روحانی» رفت آنچنان حجیم نیست که از آن وحشت نمود. این حدّ یک میزان مشخّص است که در دوره های قبل نیز تجربه شد، اصلاحات برای اوّلین بار و آخرین باری که بطور کاملاً بی پیرایه و خالص با گفتمان حدّاکثری خویش وارد عرصه رقابت های ریاست جمهوری شد مربوط به دوره نهم انتخابات بود که «مصطفی معین» را روانه کارزار کرد. آن زمان «معین» توانست ۱۳درصد آرای در دوره اوّل شامل چهار میلیون رأی را کسب کند، می توان اینطور فرض کرد که این آرا با کمی تغییر (بیشتر یا کمتر) اینبار هم نصیب «روحانی» شده باشد.

کاملاً واضح است؛ اگر اصلاح‌طلبان سهم بالایی در آرای «روحانی» داشتند و اگر رأی وی متعلّق به گفتمان اصلاحات بود، چه احتیاجی بود آنها تنها نامزد انتخاباتی خود (عارف) را به‌رغم میل شخصی‌اش مجبور به کناره‌گیری کنند! برای استفاده از امتیاز دولت فعلی بدون مصادره رأی رئیس دولت همچنین امکانی وجود دارد لذا اینجا یک توصیه عمومی برای اصلاح‌طلبان نهفته است؛ همان‌طور که عموم اصولگرایان شکست خویش را پذیرفتند و به آینده فکر می‌کنند بهتر است اصلاح‌طلبان نیز این تجربه را به تجارب پیاپی پیشین منضم کنند و به آینده بیندیشند، پذیرشی که نه‌تنها سخت نیست بلکه بیدارکننده نیز هست.


  • تاریخ ارسال: ۳:۲۸ ب.ظ - دوشنبه ۱۳۹۲/۰۴/۱۰
  • چاپ این مطلب
  • تعداد بازدید: 3,600
  • ۱۳ نظر
  • گزارش!
  1. احمد همون روحانی خوبه اگه قیمت هارو پایین آورد آقای روحانی اگه تحریم هارو کم کرد جناب روحانی و….

  2. HNF

    همیشون برای یک چیز امدن چی؟مقام

  3. سنابادی ها

    سلام شما هم برای کار خیر دعوتید
    یاحق
    etaam.blogfa.com

  4. http://shohada-fetneh88.blogfa.com/
    ۞ شهدای بسیجی فتنه ۸۸ ۞
    جامع ترین پایگاه شهدای بسیجی و مظلوم فتنه۸۸
    ================================
    جنگ، جنگ است؛ می کشد و کشته می گیرد ولی در این جبهه، سربازان با عقیده استوار خود بر “احدی الحسنیین” خون می فشانند و آبرو خرج می کنند که چه بکشند و چه کشته شوند پیروز هستند ولی این بار خواص با بصیرت به افراد خاص عوام اجازه ندادند تا جام زهری دوباره نوشانده شود؛ و اجازه ندادند فرمانده از مردم عذر بخواهد و اجازه ندادند که قرآن بر نیزه فریب رود و خنجر بر حنجر امام گذاشته شود. جوشیدند و خروشیدند و توفان را از بین بردند و بهاری دیگر آفریدند. بهاری که در کلام رهبر فرزانه انقلاب اینگونه تعبیر شد: “مطمئن باشید که روز نهم دی در تاریخ ماند.”
    =====================
    در صورت داشتن اطلاعات و یا اخبار و مشخصه هایی از شهدای مظلوم فتنه با ما در میان بگذارید…
    اجرکم عند الله….

  5. سلام: سامانه پیام کوتاه حجاب راه اندازی شد، خوشحال می شم به ما هم سر بزنید

  6. رضا

    به نظر من چه اصلاح طلب و چه اصول گرا به فکر اشتغال در شهر های کوچک و روستاها باشند و موضوع دیگه این که فکر کنم روحانی رای اصلاح طلبان را اورده چون خاتمی و هاشمی اگر حمایتش نمیکردند را ی نمیاورد

  7. با سلام خدمت تحریریه محترم وبسایت بچه های قلم.
    بچه های قلم لوگوی حمایتی نداره تا توی وبلاگم بذارم؟اگه داره لطفاٌ کدش رو برام بفرستید
    و من الله توفیق…

  8. سلام ابتدا از شما عذر خواهی می کنم که در این قسمت این نظر را درج کرده ام.
    از شما تمنا دارم لطفا کد های مناجات با خدا و امام زمان را نیز در سایتتان قرار دهید مخصوصا کد (خدایا اگر بنده ای بد کارم از مناجات های حاج محمود کریمی در ماه رمضان(

    منتظر پاسخ شما هستم
    در پناه حق

  9. سلام
    خوب بود وخیلی مطول
    موفق باشید.

  10. مردم به این علت به جناب روحانی رای دادن چون نامزد دولت را رد صلاحیت کردند

    تمامی موضوعات دیگه همش حاشیست

  11. ابوالفضل

    احمدی نژاد، روحانی، عارف و …
    همشون بدون آقان
    برابریه دیگه!

  12. احمد

    آقای روحانی زیباتر از روحانی خالی نیست؟

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.



مستضعفین تی وی

این مطلب را به اشتراک بگذارید:

فیس بوک تویتر گوگل پلاس افسران ایمیل چت

نظرسنجی

آیا شما عملکرد دولت حسن روحانی در حل معظلات اقتصادی را مثبت ارزیابی می کنید؟

  • خیر (94%٬ 409 رأی)
  • بله (6%٬ 28 رأی)

تعداد رأی دهندگان: 437
[ آرشیو نظرسنجی ]

Loading ... Loading ...

خبرنامه

برای اطلاع از به روزرسانی‌ها و دیگر اخبار مرتبط با سایت، در خبرنامه اینترنتی ما عضو شوید. توضیحات بیشتر...
پس از ارسال، پیامی به پست الکترونیک شما فرستاده می‌شود که باید روی لینکی که در پیام موجود است کلیک کرده تا عضویت شما قطعی گردد.

سامانه پیام کوتاه

جهت عضویت در سامانه پیام کوتاه بچه‌های قلم، عدد 22 را به شماره 30007227001212 ارسال نمایید.

  • آ – العالم
  • آ- پرس تی وی
  • ادواردو
  • برهه
  • پایگاه اینترنتی هیئت جوادالائمه علیه السلام
  • تا شهدا، با شهدا
  • تبیان مهدویت
  • سایت اختصاصی شهید "احمد کاظمی"
  • عمارنامه

به " بچه‌های قلم" امتیاز دهید.