بچه های قلم

نظرسنجی یا نظرسازی؛ مسئله این است.

شهریور ۱۶, ۱۳۸۷ @ ۱۱:۵۶ ق.ظ

پیش‌نوشت (۲۷ شهریور ۸۷):
بعداز انتشار این مقاله در سایت بچه‌های قلم، سایت یاران باران [ارگان اینترنتی جبهه مشارکت، شاخه اصفهان] اقدام به ایجاد تغییراتی در نظرسنجی(سازی!) خود نموده است [۲۷ شهریور ۸۷] که در این‌باره چند جمله‌ای به پایان همین مقاله اضافه گردیده است.

……….
بدون شک می‌توان گفت نظرسنجی‌های دقیقی که با تکیه بر اصول آمارگیری صحیح و تجزیه و تحلیل داده‌های آماری صورت می‌پذیرد، می‌توانند نقش بسیار زیادی در تصمیم‌گیری‌ها و جهت‌دهی به سیاست‌های فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… نهادها، ارگان‌ها و حتی احزاب سیاسی داشته باشد.

با استفاده از نتایج نظرسنجی‌هایی که در جوامع آماری مشخص و در زمان و مکان خاصی انجام می‌شود، می‌توان به مقبولیت، مشروعیت، مثبت یا منفی بودن عمل، دیدگاه جامعه هدف نسبت به موضوعی خاص و… پی‌برد و به نوعی مخاطب سنجی و فضاشناسی اجتماعی و جامعه شناختی انجام داد.

اما گاهی اقداماتی به اسم نظرسنجی انجام می‌شود که نه تنها خاصیتی از نظر بررسی کارشناسانه نتایج آن ندارد، بلکه حتی سوالات مطرح شده و پاسخ‌هایی که به عنوان گزینه‌های انتخابی فرد مورد نظرسنجی قرار گرفته، طراحی می‌شود، باعث ایجاد جو روانی منفی و یا القاء سیاست‌ها یا نظراتی خاص می‌گردد.

این نوع از نظرسنجی و یا به عبارت دقیق‌تر نظر سازی‌ها! غالباً توسط گروه‌ها و احزابی صورت می‌پذیرد که، جایگاه خود را در میان آحاد مردم و ساختار سیاسی جامعه پیرامونی خویش از دست داده‌اند و یا اینکه دچار آشفتگی و در خود ریزی سیاسی شده‌اند.

تجربه نشان داده است که این نوع از نظر سنجی‌ها [نظرسازی]‌ دو هدف عمده دارد:

۱- القاء نام فرد یا گروهی که بیشترین نزدیکی فکری و عقیدتی را با سیستم نظرگیری دارد، جهت بهره‌برداری‌های سیاسی و…  بدون در نظر گرفتن جایگاه و پتانسیل‌های رقیبان و عدم شرکت عقاید یا نام افراد رقیب در نظر سنجی.

۲- ایجاد جو یأس و نا امیدی و القاء انسداد سیاسی.

یکی از نمونه‌های عینی این نوع از نظرسازی‌ها را می‌توان در عملکرد سایت خبری جبهه مشارکت، شاخه اصفهان [یاران باران] دید.

این سایت در نظرسنجی اینترنتی خود، سوالی را اینگونه مطرح کرده است:

در انتخابات آینده ریاست جمهوری کدام گزینه مورد نظر شما خواهد بود؟

گزینه‌هایی که پاسخ دهنده برای جواب دادن به این پرسش در پیش‌رو دارد عبارتند از:

الف) محمد رضا عارف.
ب) مهدی کروبی.
ج) سید محمد خاتمی.
د) شرکت نمی‌کنم.

[عکسی از این نظر سنجی].

این نظرسنجی، در نگاه نوع خاصی از مخاطب که از لحاظ فکری همسو با جریان و سیاست‌های القائی سایت و سیستم فکری هدایت کننده آن می‌باشد قابل قبول و صحیح است، اما در نگاهی عمیق‌تر و به دور از جهت‌گیری‌های سیاسی می‌توان نتیجه گرفت که دست‌اندرکاران این سایت، شعور مخاطب خود را به سخره گرفته‌اند!

بر اساس این نظرسنجی، مخاطب مورد سوال قرار گرفته، یا باید به کاندیداهای احتمالی مورد نظر جریان فکری سایت رأی دهد و یا اینکه گزینه "در انتخابات شرکت نمی‌کنم!!" را انتخاب نماید.

حال سوالی در اینجا مطرح می‌شود؛
اگر شما دوست داشته باشید در انتخابات شرکت کنید، ولی هیچ‌کدام از اسامی مورد اشاره را به عنوان کاندیدای احتمالی در نظر نداشته باشید، تلکیف چیست؟

بر اساس طراحی [احتمالاً مغرضانه] این نظرسنجی، اگر هیچ‌کدام از افراد مورد نظر را قبول نداشته باشید، مجبورید بر روی گزینه "شرکت نمی‌کنم" کلیک کرده و یا اصلاً در این نظرسنجی شرکت نکنید!!

مضحک اینجاست که به نتایج این نظرسنجی‌ها، توسط برخی از وابستگان به این جریان فکری و ارگان‌های مطبوعاتی آن‌ها و همچنین در ارائه آمار در زمان انتخابات گوناگون استناد می‌شود!!! البته بگذریم از اینکه به صورت کلی، جامعه آماری این نظرسنجی‌ها (اینترنت) تا چه اندازه می‌تواند شاخصه‌های قابل قبولی برای نوع نگرش عموم جامعه به یک موضوع ملی و اساسی مانند انتخابات داشته باشد.

در پایان به تمامی دست‌اندرکاران رسانه‌های اینترنتی و… با گرایش‌های گوناگون توصیه می کنیم که مخاطب خود را دست کم نگیرند و فکر نکنند با این نوع از سیاست بازی‌های بچه‌گانه! می‌توان بر روی موج‌های سیاسی مقطعی سوار شد.

بعد نوشت (۲۷ شهریور ۸۷):

امروز (۲۷/۰۶/۸۷) متوجه شدم که دست‌اندرکاران سایت یاران باران، متعلق به جبهه مشارکت، شاخه اصفهان؛ که این مطلب با توجه به اقدام مضحک آنها نوشته شده بود، اقدام به ایجاد تغییراتی در نظرسنجی (نظرسازی!) خود نموده‌اند.

البته باید گفت که نظرسنجی(سازی!) جدید فرق چندانی با گذشته ندارد و صرفاً تغییر ظاهری داشته و ماهیت اصلی قبلی خود را که همان به‌دست آوردن نتایج از پیش تعیین شده است را! حفظ کرده.

[تصویری از نظرسنجی(سازی!) جدید این سایت].

 سوره مبارکه بقره، آیه ۷
خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَهٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عظِیمٌ.
خداوند بر دلهاى آنان و بر شنوایى ایشان مهر نهاده و بر دیدگانشان پرده‏اى است و آنان را عذابى دردناک است.